Polacy na Litwie
Liczebność
234 989 (specyfikacja 2001)
Część całej ludności
6,7%
Związek
ZPL
Największe skupisko
Soleczniki
Mapa
Polacy na Litwie – wspólnota ok. 235-300 tysięcy osób. Polacy są najliczniejszą mniejszością narodową na Litwie, dokąd stanowią ok. 6,7% ludności tego kraju. Mieszkają głównie w Wilnie i w zwartym osadnictwie w rejonach: wileńskim, solecznickim, święciańskim i trockim (dokąd w rejonach solecznickim i wileńskim stanowią gros lokalną).
Spis treści
//
Statystyki
W Republice Litewskiej mieszka 234 989 osób (podług spisu ludności z 2001 r.) narodowości polskiej. Wedle oficjalnego spisu ludności Polacy stanowią na Litwie ok. 6,74% wszystkich mieszkańców, skutkiem tego stanowią oni największą mniejszość narodową Republiki. Drugą mniejszością narodową wobec względem liczebności jest mniejszość rosyjska. Statystyki bieżące (oparte o dane Litewskiego Rejestru mieszkańców) podają oddalony zapis liczby Polaków do 208 300 osób alias 6,2% ludności Litwy.
Udział wyskokowy ludności polskiej wśród mieszkańców poszczególnych gmin.
Liczebność Polaków w poszczególnych gminach.
Liczba Polaków na Litwie w obecnych granicach kraju
Rok
1897
spis
1923
szac.
1959
spis
1970
spis
1979
spis
1989
spis
2001
spis
2007
szac.
2008
szac.
Populacja
260 000
415 000
230 000
240 200
247 000
258 000
235 000
212 100
208 300
Odsetek
9,7%
15,3%
8,5%
7,7%
7,3%
7,0%
6,7%
6,3%
6,2%
Polacy na Litwie, którzy uważają lokalny za swój dyskurs rodzimy (dane spisów)
Rok
1959
1970
1979
1989
2001
Odsetek
96,8%
92,4%
88,3%
85,0%
80,0%
W latach 1959-1989 blisko wzrostu liczebności Polaków na Litwie, wartość bezwzględna tych z nich, którzy uważają lokalny za swój mowa rodowity, utrzymywała się na poziomie ok. 220 000, lecz aktualnie dziewiczy wykaz na niepodległej Litwie (2001 r.) zanotował legat do 188 000.
Głównym skupiskiem Polaków na Litwie jest obszar wileński, dokąd Polacy stanowią 61,3%. W samym Wilnie mieszka 101 526 osób (ok. 20%) narodowości polskiej. Najwięcej Polaków na Litwie mieszka w Solecznikach, bo aż ok. 80%.
Ludność lechistan na Litwie wg okręgów (wymagania techniczne 2001 r.)
Okręg
kłajpedzki
kowieński
mariampolski
olicki
poniewieski
Polacy
975
318
3816
3936
643
Okręg
szawelski
tauroski
telszański
uciański
wileński
Polacy
619
98
144
8428
216 012
Historia
Zobacz więcej w osobnym artykule: Koleje życia mniejszości polskiej na Litwie.
Oświata polskie na Litwie
Zobacz więcej w osobnym artykule: Oświata polskie na Litwie.
W 2007 roku uruchomiono polskojęzyczną filię Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie.
Media
Przemarsz Polonii w Wilnie 2 maja 2008
W Wilnie znajdują się redakcje takich gazet jakże: Krajowy Godzina, Herold Wileński, Tygodnik Wileńszczyzny to znaczy Składnica Wileński, które wydawane są w języku polskim.
Swoją siedzibę w Wilnie ma również Radiofonia z ponad Wilii, które swoje codzienne audycje nadaje w języku polskim.
Od 2002 roku działa portal horyzontalny internetowy dziennika “Posłaniec Wileński”, kto w roku 2005 przeszedł gruntowną przebudowę i podziękowanie umożliwieniu zamieszczania komentarzy wobec tekstami, stał się jedynym wolnym arena polskojęzycznym na Litwie. Swój portal ogólnoinformacyjny posiada też Radiofonia “Znad Wilii”.
W każdą sobotę o godzinie 10:30 w Telewizji Litewskiej jest dozwolone przyjrzeć się piętnastominutowy plan na rzecz Mniejszości Polskiej Płyta Wileńskie (lit. Vilniaus albumas)
Mowa polski
Dialekt
Język mieszkańców Wileńszczyzny badała Halina Turska. Barbara Dwilewicz opisała mowa mieszkańców wsi Bujwidze. W roku 2008 pracę na kwestia języka wileńskich internautów wydała Kinga Geben.
Krajowy jak dyskurs mniejszości
Polacy zarzucają władzom litewskim naruszanie konwencji ramowej EU w związku z żądaniem usunięcia polskich nazw ulic.
Sławni Polacy na Litwie
Przedtem wojną
- Adam Dowgird
- Bolesław Piekarski
- Władysław Wielhorski
Obecnie
- Anna Krepsztul
- Józef Kwiatkowski
- Waldemar Tomaszewski - poseł
- Dariusz Ławrynowicz i Krzysztof Ławrynowicz - koszykarze, pochodzą z rodziny polsko-litewskiej
- Leokadia Poczykowska - polityk
- Jarosław Wołkonowski - historyk, dziekan filii UB
Przypisy
- ↑ Od czasu do czasu błędnie określani jak Polonia na Litwie, albowiem nie stanowią emigracji polskiej, wręcz przeciwnie obywatele autochtoniczną Wielkiego Księstwa Litewskiego.
- ↑ Satyna Litowskoj SSR, Moskwa, 1981
- ↑ http://db1.stat.gov.lt/statbank/SelectVarVal/Define.asp?MainTable=M3010215&PLanguage=1&PXSId=0&ShowNews=OFF Litewski Stanowisko Statystyczny]
- ↑ Mercator - Education information, documentation, research. The Polish language education in Lithuania see: graph on p.12 (PDF file, 2.2 MB) Accessed 2008-01-16.
- ↑
- ↑ Mowa mieszkańców wsi Bujwidze na Wileńszczyźnie, Gród nad Wisłą 1997
- ↑
- ↑ http://www.tvn24.pl/-1,1569708,0,1,mickiewicz-czy-mickeviius,wiadomosc.html
Zobacz też
- Akcja Wyborcza Polaków na Litwie
- Fundacja Kultury Polskiej na Litwie im. J. Montwiłła
- litwinizacja
- stosunki polsko-litewskie
- Stowarzyszenie Naukowców Polaków Litwy
- Związek Polaków na Litwie
- Zlot krajoznawczy Polaków na Litwie
- Polski Teatr w Wilnie
Linki zewnętrzne
- Organizacje Polskie na Litwie
- Polskie szkoły na Wileńszczyźnie
- Losy ludności polskiej na Litwie
- Wspólnota Kraj nad wisłą - Litwa
- Tygodnik Wileńszczyzny
p • d • e
Polacy na świecie
Polonia w Australii • Polonia w Austrii • Polonia w Argentynie • Polacy na Białorusi • Polonia w Brazylii • Polonia w Czechach • Polonia w Chile • Polonia w Danii • Polonia w Egipcie • Polonia w Estonii • Polonia we Francji • Polonia w Hiszpanii • Polonia w Irlandii • Polonia w Islandii • Polonia w Kanadzie • Polacy na Litwie • Polacy na Łotwie • Polonia w Niemczech • Polonia w Nowej Zelandii • Polonia w Republice Południowej Afryki • Polonia w Rosji • Polonia w Rumunii • Polacy na Słowacji • Polonia w Stanach Zjednoczonych • Polonia w Szwajcarii • Polonia w Szwecji • Polacy na Ukrainie • Polonia na Węgrzech • Polonia w Wielkiej Brytanii • Polonia we Włoszech
About
